Doelstelling van het onderzoek is, blijkens de onderzoeksbriefing, het in kaart brengen van het middenbestuur voorzover het een of meer tevoren afgebakend(e) beleidsterrein(en) betreft. Deze beleidsterreinen worden gekozen om duidelijk te maken hoe complex het middenbestuur georganiseerd kan zijn en daarom dient de aandacht in de beschrijving met name uit te gaan naar de complexiteit van de bestuurlijke organisatie op deze beleidsterreinen.

Een dubbel zoeklicht op het ‘middenbestuur’

Voor onze aanpak is op de eerste plaats van belang wat wij onder ‘middenbestuur’ verstaan. Er zijn twee benaderingen mogelijk.

Het middenbestuur kan institutioneel worden opgevat als het netwerk van organisaties van openbaar en semi-openbaar bestuur tussen het centrale niveau (Den Haag, Brussel) en de gemeenten en waterschappen (als laagste, burgernabije bestuurlaag) in. Bij deze omschrijving van middenbestuur moet natuurlijk worden gedacht aan de provincies en gedeconcentreerde rijksdiensten, maar ook aan verzelfstandigde en geprivatiseerde overheden, gemeenschappelijke regelingen (diverse modaliteiten), Wgr-plusregio’s, privaatrechtelijk geregelde vormen van samenwerking tussen bestuursorganen, e.d.

Meer procesmatig en functioneel gedacht kan onder middenbestuur worden verstaan de optelsom van alle intermediaire activiteiten tussen de algemene beleidsbepaling (veelal op centraal niveau in de vorm van wetgeving) en de concrete uitvoering (dienst- en beschikkingverlening in concrete gevallen, veelal op decentraal niveau) in. In het onderzoeksverslag zullen wij aangeven wat we in dit perspectief precies onder activiteiten van middenbestuur zullen verstaan. Aanknopingspunten zijn daarbij functies als planning van de uitvoering, bekostiging, toezicht, integratie, afstemming, conflictbeslechting, arbitrage, rechtsbescherming, regie, mobilisatie, ketenbeheer, procesmanagement, e.d..
Deze tweede invalshoek is aanvullend ten opzichte van de eerste en relevant omdat niet op voorhand kan worden uitgesloten dat ook b.v. gemeenten en waterschappen activiteiten ontplooien die niet als uitvoering kunnen worden gezien, en daarom als middenbestuur moeten worden geanalyseerd. Denk bijvoorbeeld aan de taken die centrumgemeenten ten behoeve van de hen omringende gemeenten kunnen uitvoeren.

In de beschrijving van het middenbestuur op de gekozen beleidsterreinen wordt van beide benaderingen gebruik gemaakt.

 

Download dit onderzoek (PDF)